DE CONSCRIPTIE

image_pdfimage_print

Ik wil graag deze voordracht afsluiten met het verhaal van iemand die in normale omstandigheden heeft gediend. 1bron: Roger VERGAERDE, in: Et. HELIN, P. DE GRYSE en anderen, De Conscriptie, bi. 225-228.

Het betreft Joannes Baptiste Franciscus Canitrol, geboren te Brussel in 1779 . Een boekje, opgenomen in het archief van stad Brussel, laat ons toe langs zijn meer dan twee jaar lange reisweg mee te gaan.Hij treedt onder de wapenen als vrijwilliger in 1800. Conscrits hebben zeker dezelfde zwerftocht meegeleefd.

Na een verblijf van zes maanden in Antwerpen vertrekt hij te voet op 1 juni 1800 (12 prairial an VIII). Hij reist over Mons, Laon, Auxerre, Tournus (inspectie door Bonaparte) en Lyon. Van daar, met de boot, zakt hij de Rhône af tot Avignon. Hij legt verder de weg te voet af over Aix-en-Provence tot Toulon (14 juli 1800). In deze stad wordt hij ingedeeld bij de 6de halfbrigade zeemachtartillerie. Na twee maanden opleiding moet hij zich voegen bij het « Leger van Italië » over Aix-en-Provence, Avignon, Lyon, Mâcon en Châlon-sur-Saône. Hier en later in Beaune en Dijon – vijftig dagen lang wacht zijn eenheid op nieuwe richtlijnen.

Op 28 november 1800, vertrekt hij naar Italië over Mâcon, Genève, Annecy. Door de Petit-Saint-Bernardbergpas komen ze in Aoste, Milaan, Parma, Bologna, Firenze, Pisa en Foligno (aankomst op 3 februari 1801), waar hij 30 dagen lang verblijft.

Op 6 maart 1801, vooruit !mars ! Naar het zuiden over Siena, Perugia, Terni, L’Aquila, Termoli, Foggia tot Taranto (aankomst op 25 april 1801). Tien maanden lang zal de eenhied van Canitrol daar blijven. Op 9 februari 1802 schepen de soldaten in, maar de schepen zullen maar op 22 februari naar Frankrijk vertrekken over de zeestraat van Messina, de Stromboli en de zeestraat van Bonifacio.

Op 2 maart 1802 komen ze te Toulon aan. Na zes maanden, op 3 september, wordt hij gedemobiliseerd. Canitrol vertrekt nog dezelfde dag naar huis.Voor de terugreis naar Brussel (1062 km) – aankomst op 29 september 1802- heeft hij 27 dagen zonder enige rust nodig, d.i. een gemiddelde van bijna 40 km per dag. Zijn zwerftocht – meer dan 5. 714 km – heeft 2 jaar en bijna 4 maanden geduurd.

De zwerftocht van J.B. Canitrol

Tot slot wil ik U herinneren dat, wat ons land betreft, de loting in 1909 afgeschaft en de dienstplicht in 1995 opgeheven werden. De twee stelsels waren na 1814, einde van de Franse Tijd, gewoon overgenomen.

Yvon FONTEYNE

GERAADPLEEGDE WERKEN:

Em. Steenackers, Boom in het verleden. Aanteekeningen uit de Geschiedenis van Boom. J. Van In, Lier, 1907.

Eugène de Lelys, Conscriptie in de Franse Tijd. in: Jaarboek 1991-1992 IV, Provinciale Commissie voor Geschiedenis en Volkskunde, Provincie Antwerpen.

Etienne Helin, Piet De Gryse en anderen, De Conscriptie. in : De erfenis van de Franse Revolutie, tentoonstellingscatalogus. ASLK, 1989.

Jean-Paul Bertaud La Révolution armée. Les soldats-citoyens et la Révolution française. Laffont, Paris, 1979.

Hugo Van de Voorde en anderen, Bastille, Boerenkrijg en Tricolore. De Franse Revolutie in de Zuidelijke Nederlanden. Davidsfonds, Leuven, 1997.

Henri Van Daele, Van Bastille tot Boerenkrijg. Lannoo, Tielt, 1997.

 

 

Digiprove sealCopyright beveiligd door Digiprove © 2019 Marc Verlinden

Geschiedenis van de gemeente Boom