Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Artikels jaarboeken Autobiografie

ONTHEEMD MAAR NIET VERVREEMD

Terug naar overzicht jaarboek 2005-2006

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Film Noeveren Steenbakkerijen WOII

PIETER VAN PRAET VERTELT……

Terug naar index Films

Pieter Frans Van Praet (°Boom 12 september 1899 + Boom 30 december 1992) was de zoon van Jozef Van Praet en Virginia Maria Vizje De Kat Van Campenhout. Een arbeidersgezin die hun brood verdienden in de steenbakkerijen. Edwin Van Praet (kleinzoon van zijn broer) nam in 1991 een urenlang interview af van Pieter en verliest daarbij geen enkel detail uit het oog. Het resultaat is een uiterst gedetailleerd document geworden dat ons een duidelijk beeld geeft van de woon-en leefomstandigheden vanaf het begin 20e  eeuw tot circa Wereldoorlog II in Boom en vooral de wijk Noeveren. Het interview werd ingedeeld in 8 episodes die samen bijna 7 uur duurden. Achterkleinzoon Dennis Spillemaeckers plaatste dit unieke interview op YouTube. Een onschatbaar stukje ‘Oral History’ dat dankzij de nazaten van Pieter vereeuwigd wordt.

Episode A

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom

Expeditie Mongolië Missionaris Louis Verstrepen Een episode uit het familie- en bedrijfsarchief Verstrepen

Terug naar overzicht jaarboek 2011

Door Van den Nieuwenhof Patrick, Rumst, 24/2/2009

Expeditie Robinson, Celebrity Shock, Toast Kannibaal, 71 graden Noord, Peking Express, …zijn enkele populaire tv-programma’s waarin bekende en minder bekende Vlamingen kennis maken met ‘vreemde’ culturen. De drang naar avontuur en ontdekking doet ons als kijker geboeid kijken naar ‘andere’ tradities, gewoontes en levensstijlen.

Dagelijks krijgen we via verschillende mediakanalen beelden van deze al dan niet authentieke ervaringen. De fascinatie voor ‘het andere’ vertaalt zich in (digitale) momentopnames, die voor ons en voor toekomstige generaties getoond en bewaard worden. Het verkennen van andere horizonten is niet nieuw. Gedurende de hele geschiedenis hebben mensen gezocht naar andere werelddelen.

Het feit dat we hierover geïnformeerd zijn, is te danken aan goed bewaard gebleven archieven, waarin het reisverhaal opgetekend is. Archieven worden vaak geassocieerd met oude rommel. Nochtans blijken archieven op cruciale momenten bijzonder actueel te zijn in bijvoorbeeld administratieve en juridische betwistingen. Een stapje verder is de historische waarde van archieven: het wordt mogelijk om geschiedkundig onderzoek te doen.

Archieven worden vaak het geheugen van de maatschappij genoemd ?

Maar is een archief wel HET geheugen ?  Of is het eerder een hefboom tot het verleden?[mfn]MILLAR, L., Evidence, Memory, and Knowledge: The Relationship between Memory and Archives                                     http://www.wien2004.ica.org[/mfn]

Hefbomen tot het schrijven van grote en kleine geschiedenissen. Deze laatste niet te verwarren met geschiedenis die niet belangrijk zou zijn, maar als de geschiedenis van de kleine man, vrouw of  lokale gemeenschap. Maar dan wel met de grote K.

De familie Verstrepen

Michel Charles Verstrepen (° 3/4/1815 +9/7/1884 )
X  Niel 15/11/1845
met Joanna Maria Maes (
° 10/5/1823 + 5/12/1893)

Kinderen:

– Eugène Verstrepen (1847-1924), steenbakker

– Pierre Verstrepen (1849- ?), steenbakker

– Emile Verstrepen (1851-1924), steenbakker en schepen te Boom

– Auguste Verstrepen (1853- ?), steenbakker

– Alexander Verstrepen (1855-1934), notaris

– Frans Verstrepen (1859-1932), deken in Diest

Louis Verstrepen (28/5/1861-7/9/1941), missionaris

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom

HOE DUIZEND BOOMSE SLACHTOFFERS OP HET KERKHOF VAN REET BELANDDEN

Het relaas van een vreemd stukje Boomse geschiedenis mooi samengevat door reporter Jef Wijckmans in Gazet van Antwerpen dd 9 mei 2020.

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Dialect Kunst

KINDERTOAD OEM NOEËT NI TE VERGETE

Paula Van Aken (°1924 +2012) was het Booms dialect meester als  geen ander. Ze sprak het niet alleen vlekkeloos uit maar wist het ook nog eens te verwoorden. Dat bewees ze met haar ‘Kindertoad oem noeët ni te vergete’. Paula was een zeer getalenteerde dame die naast haar passie voor het Booms dialect mooie aquarellen schilderde en zich ook als virtuoos in de kalligrafie ontpopte. In 2009 exposeerde ze nog op 85-jarige leeftijd in het WZC Den Beuk waar ze sinds 2008 verbleef.

Als eerbetoon publiceren we hier graag haar ‘kindertoad’:

Langen toad geléje, ‘k was nog ne kloane snotter in een ôs in een root van de Kapellestroat, tisse de Bosstroatloa en d’aa Sint-Annakapel. ’t Was er goe leive want de mense zoate mee-ieën nog iet in. Welle woeënden er tisse de geleige[1].

Vlak veur ons deer, oan den overkant van de stroat was er de plèts[2] woar den andstieën gemokt wier. Da gebeerde deur een ploeg mee ne stieënmoaker, ne jèroepzetter[3] en twieë afdroagers[4]. Ze droege ne stroeëjen oed want ze waa eule velleke wit ave, brôn was dan nog zoeë gieën mode. ’t Was èt wèrke moar ze mokte toch oeëk veul plezier. Mee Sinte Pieëter beveubeld, dan was et fieëst. Dan wier de stieënmoakerstafel versierd mee vlaggeskes en papiere bloeme. D’afdroagers en de jèroepzetter kochten van de centen die ze van eule pree gespoard aa e stoeëpke jenever veu de stieënmoaker, da was meestal ne goeie lèbbe.

Achter ons ôs, w’aa e koerke van ne veuschoeët groeët mee a mierke rond, stonne de lèzzes[5]. Soems oeërde we ne voerman vloeken as z’n pjèd weer ’s nie verôt waa of as er ne wagon mee stieëne neffe de route terecht kwam. De Wannes kost er et beste weg mee. Dan vloge de klanke van de “godvers” in ’t rond da ge ’t tot oan ’t school van “Den Hoek” kost oeëre.

Dér woaren een poar goei gekende staminees: Stans De Sleiger, Miel De Brôn, Roos de Fonne, Rosse Charel en de Fremmer. Et woare stik veu stik deftege café’s moar wa wilde, oep de geleige wier er èt gewèrkt en in de stieënoves was ’t gloeiend ieët en vloog er veul stof da moest deugespield wèrre mee nogal veul bier. Doa bleef wel ’s ne zatte plodden ange, moar de bazin wist er over ’t algemieën eure weg wel mee. As ‘m te veul van z’n perètte[6] mokte, pakte ze ‘m boa zoane schabbernak en zetten ‘m gewoeën oep stroat.

’s Zondags zoaten er veural de dôvemelkers die tegenieënoep oan ’t stoefe woare da zelle den besten dôver en ’t rapste dôvinneke aa. Moar oeëk Merie van ’t Krôke van schôn over ons die ging mee eure moat[7] in den achternoen, eur pintje drinke. Ze nam euren boteram mee en da “Bockske” d’rboa von ze zoeë lekker, nog beiter dan ne kave pla. Ze was fieër mee eur krollekes want z’ aa just in de weik ne permenant loate zette. In dieën toad moeste doaveu nog bekan nen ieëlen dag onder ’t machien van de coiffeur zitte en ’t was oeëk ’n dier affeire[8].

De zondag was et oeëk echt zondag en spelde we nie oep ’t geleig. Mee ons zondagse klieëke oan, ’n fris gestesseld en gestreke schortje, witte kasen en lakéje schoentjes zoate w’ in de veurnoen oep den dèrpel van ons ôs. Dan kwam ne schipper mee ’n zwètte klak en een groeëte mand oep zoane velo lost de stroat en verkocht krekele, krabben en gernout. Oa mètte mee e pintje de krekels en goot ze in e tipzakske. Welle krege van ons moe een stopnelle en zoeë peterden w’ in de krekels, verzichteg oem niks te loate verlore goan. ’t Was et besten ete dat er beston.

Soems kwam er een velokoers verboa. Et zèlle dan wel nie de groeëte coureurs van de ronde van Frankroak geweest zoan gelèk nen Bonduel, Felicien Vervaecke, Romain en Sylveer Maes, moar et was toch spannend die steksen[9] bergoep van de Bosstroatloa. Veur ons, de soot, was et wel interessanter dat de Mecheleir ôt de grientewinkel mee ne kèrf mee note rond kwam, tien veu ne frang, enfin een pint koste dan oeëk moar e frangske.

Den dèstag of de vroadag, de kapel was dan ope, moechte we van ons moe boa Plien den Elleman een kèès goan koeëpen oem veu ’t bèld van Sint-Anna oan te steke. Welle leesde dan ’t gebedeke da we van ons groeëtemoe gelieërd aa, die kenden et dan weer van eur peit. Et was nog wel in schoeën vloms:

Heilige Anna,

Bewaar mijn huis van vuur en vlammen,

Houd de dieven van de deur,

Zet er uw heilige engelen veur.

Soems vergoate we wel ’s de cent in den offerblok te steke, die verôsde dan deurgoans na de snoepwinkel van Martha. In de chikelat zoate podderèttekes[10] van de filmsteire en de coureurs. De meskes wisselde z’ onderieën ôt mee de joenges. Langen oasem[11] dierve we nie koeëpe want doar aa z’ons vervei[12] veu gemokt. As we dieë zaa binneslikke kosten ons dèrmen oanieën plekke.

Ieëne kieër in ’t joar kwam er ne pottefeir[13]. Die placeerde z’n oage tissen twieë ôzen in oem keitels te lappe, leipels en verkette te vertinne of ne nieven boeëm[14] in ne moeër[15] te lasse. ’t Was alle joare de moeite oem vroem te zien. Messen en scheire slèpe deed dan weer de schèresliep oep nen andere kieër; dieë kwam mee e ferm versierd stoeëtkerreke.

Ik oeër de stroatzangers nog mee eule liekes woar de groeëte mense snottebelle moeste veu blète. Welle koste ze rap meezinge. We kende ze beiter dan ons les van ’t school. De voddemarchand kwam sewoale rond. As de zak mee vodde vol genoeg was -oa woog ze mee nen essel[16]– krege we van dieë vent ne jojo of e zakske èrembolle[17] of een springkoeër.

Die kinderspele: pidot[18], pèrekinkele[19], mee d’ èrembolle stoake, in de springkoeër springe mee overgeleverde of zelfgemokte liekes. Ik vroag et moa af of de soot naa nog zoeëveel plezier moake? Was er nog een schoeënder sport as oep de zandploan bove den Batterdo ons zelfgemokte vliegers oep te loate? ’ t Wier nen echte wedstroad oem de schoeënste en dieë ’t rapst de loecht in was. Trottinettekoers of rieëpekoers: ’t kost nog allemoal want oep stroat woaren er bôte de velo’s, stoeëtkaar en kaar-en-pjèd ne zeldzoamen otto of motcyclette.

Die kloan veurvallekes, ’t is onvergetelek! ’t Was goe, ’t was schoeën en mee ’n bètje poan in ’t pitteke van moan èt denk ik oe gelikkeg ik was mee al die simpele dinge.

En dien toad komt spoateg genoeg noeët nie mieër vroem.  

[1] steenbakkerijen

[2] groot plein waar de handsteen werd gemaakt en te drogen gelegd. Bedoelen we plaats, dan zeggen we plek

[3] de “aardeopzetter” plaatste de klei op de steenmakerstafel. In een andere context noemen we klei altijd potsjèr

[4] de “afdragers” legden de gevormde steen op de “plèts” in rijen naast elkaar

[5] overdekte droogloodsen

[6] kabaal maakte

[7] zowel vriend als vriendin;ook collega (ploegmaat)

[8] kostelijke of dure zaak

[9] steile

[10] fotootjes

[11] kauwgom

[12] bang

[13] ketellapper die ook andere klusjes deed; gezegde “zoeë zwèt as ne pottefeir”

[14] bodem

[15] waterketel

[16] unster, weegtoestel met een veer

[17] knikkers

[18] variant op verstoppertje spelen

[19] in perk hinkelen

 

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom

Onze boekenwinkel

Ten Boome bezit heel wat dubbele exemplaren van boeken die we graag te koop aanbieden. Vaak is dit maar 1 exemplaar, snel zijn is dus de boodschap!

De boeken kunnen mits verzendkosten verstuurd worden. Je kan ze ook ter plaatse afhalen op de eerste of derde zaterdag van de maand. Stuur dan, na het plaatsen van jouw bestelling, nog even een e-mail naar info@tenboome.be en wij bewaren ze tot je het boek(en) kan afhalen.

Neem vooral regelmatig een kijk op onze boekenplank die bijna dagelijks wordt uitgebreid!

Je mag je bestelling ook plaatsen via info@tenboome.be als het bestelformulier niet werkt.

Sommige boeken bieden we ook graag gratis online aan.
Momenteel kan je het boek over de  Velodroombouwers Apostel-Mampaey raadplegen.

Bekijk hier het aanbod van de boeken

 

 

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Auteurs Beroemde Bomenaars

Vinck Alex

°Boom, 1926  +Reet, 2007

Alex Vinck aan de trap van de boulevardbrug aan de Col. Silvertopstraat in Boom

Alex Vinck werd te Boom geboren op 21 december 1926. Hij overleed op 10 februari 2007. Naast de talrijke boeken die hij door de jaren heen publiceerde schreef hij geschiedkundige artikels in brochures, studies en periodieken zoals: “GENSTER”, “DE BOSSTRAAT”, “TEN BOOME”, “SCHORRESTAPPERKE”, “A.L.R”., “BIBLIOTHEEK- EN ARCHIEFGIDS”, “LINKS”.

Hij werkte eveneens mee aan boeken van andere schrijvers; aan T.V.uitzendingen op Canvas en A.T.V.; aan films(“Klinkaart”, “Hellegat”,
“Het Begeren”).

Alex hielp ook vele studenten bij hun eindwerk gaf fototentoonstellingen en gaf ook regelmatig babbels over de Boomse geschiedenis.

Cultuurprijs van de gemeente Boom, 1999

  • “Zo was BoomUitgegeven door: C. De Vries-Brouwers PVBA, Antwerpen, 1972.
  • Boom, tussen de twee Wereldoorlogen“, Uitgegeven door: Vinck Alex, 1975
  • Geschiedenis van de Socialistische Arbeidersbeweging te Boom”
    (geschreven samen met Van De Velde Marc)
    1ste deel: “Niet Beedelen, niet Smeken, maar moedig gestreden”

    2de deel: “ Het rode Vaandel volgen wij”
    3de deel: “ Voorwaarts en niet vergeten”
    Uitgegeven door: Centrale voor Socialistisch Cultuurbeleid Boom, 1978, 1979 en 1981
  • Boom, 1940 – 1960Uitgegeven door: Vinck Alex, 1983
  • Boom, 1960 – 1980 Vzw Studiecentrum voor Regionale Geschiedenis, Boom , 1992.
  • “Van een Boom aan de Rupel”(geschreven samen met zijn echtgenote Amelinckx Margriet).Uitgegeven door: Vzw Studiecentrum voor Regionale Geschiedenis, Boom, 1995.
  • “100 jaar geschiedenis van de socialistische Turnkring Volharding Boom, 1896 – 1996”. (geschreven samen met Van Gompel Johnny).
    Uitgegeven door: vzw Socialistische Turnkring Boom.
  • “Koninklijke Harmonicaïsten Boom, 1898 – 1998”
    Uitgegeven door:
    Koninklijke Harmonicaïsten Boom, 1998.
  • “Boom, van de Oudheid tot het Jaar 2000” Uitgegeven door: Vzw WECK, Boom, 1999.
  • “Groeten uit Boom. Fotoboek met kroniek over de 20ste eeuw”
    Uitgegeven door: Vzw WECK, Boom, 2001.
  • “Zijn Bomenaars hondenfretters?”, essay
    Uitgever: Wijk Boom-Noord (voorzitter John Kessel). 2006.

Terug naar index Boomse schrijvers

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Lied Steenbakkerijen

Boomse liekes

Yvonne Eyckmans en toenmalig voorzitter van de Koninklijke Harmonicaïsten Boom, Staf Jacobs,   lieten ons deze  mooie Boomse liekes na, die we gedigitaliseerd hebben.  De originele opname werd ons door Alex Ramael bezorgd.

Het geleiglied
[player id=3162]

 

Het hondenfretterslied
[player id=3161]

Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Beroemde Bomenaars Robert Lombaerts

HULDETENTOONSTELLING VAN DE BOOMSE KUNSTENAAR ROBERT LOMBAERTS 30/1/1998-15/2/1998

Terug naar overzicht jaarboek 1997-1998
(Foto: archief Lombaerts gemeente Boom O-39)

door  Marcel Vereycken, secretaris Ten Boome

Vrijdag, 30 januari 1998, dag op dag 100 jaar geleden, werd de Boomse kunstschilder Robert Lombaerts[mfn]Geboren op zondag 30 januari 1898 Boom. Overleden op maandag 12 augustus 1985 te Boom [/mfn] geboren. Wat zou er deze verjaardag meer luister bijbrengen dat het opzetten van een huldetentoonstelling, die de veelzijdige artistieke persoonlijkheid van Robert Lombaerts kon belichten.

Mevrouw Robert Lombaerts-Van den Bril[mfn]Geboren op zondag 23 november 1919 te Boom. Overleden op zaterdag 19 januari 2019 te Boom[/mfn] spaarde geen moeite om uit een schat originele en nooit eerder getoonde schetsen van typische Boomse hoekjes, die aquarellen te sorteren, die de  liefde van de kunstenaar voor zijn geboortestreek bijzonder onderlijnden. Deze aquarellen werden geconfronteerd met foto’s die de actuele toestand van het landschap weergeven. Door deze vergelijking werd een bijzondere geschiedkundige bijdrage geleverd over Boom, het geboortedorp dat Robert Lombaerts zo nauw aan het hart lag.

Robrecht (Robert) Lombaerts werd op 30 januari 1898 te Boom geboren als tiende kind van Nicolaas Frans Popo Lombaerts en van Petronella Louisa Staes, die in de Kerkhofstraat, 34 woonden.
Vader Lombaerts was schilder van beroep, moeder verkocht schildersgerief. Nauwelijks drie jaar oud verloor Robert zijn vader. Zijn oudere zussen, voornamelijk Anna, Amelia en Maria, bewust van hun verantwoordelijkheid, sprongen moeder bij in de opvoeding van het kroost. Zij gaven Robert een streng christelijke opvoeding mee die Robert zijn ganse leven consequent zou uitdragen.
De schilderijen die de huiskamer sierden en de verhalen die zijn broers en zussen er bij vertelden oefenden een grote invloed op de kleine Robert uit, die alzo een geïdealiseerde vaderfiguur kon ontwikkelen ter compensatie van ‘t gemis dat de vroegtijdige dood van vader deed voelen.

De gave voor het tekenen komt bij de kleine Robert op zeer jonge leeftijd tot uiting en werd door de huisgenoten positief aangewakkerd. Na de lagere school bij de Broeders van de Christelijke Scholen komt Robert op het O.-L.-Vrouwcollege terecht, waar in die tijd het Franse taalstelsel nog van kracht was. Op 15-jarige ouderdom kreeg hij het voor mekaar zijn eerste toneeldecor te ontwerpen en schilderde hij een Forum Romanum. Vier levensgrote kartonnen beelden onderlijnden de machtige indruk die door het Forum werd gewekt. 

Gedurende de wereldoorlog 1914-1918 volgt hij de Normaalschool te Mechelen en bekwaamt hij zich in het tekenen te Laken en te Nijvel. Met succes behaalde hij voor de Middenjury het diploma wetenschappelijk tekenen, de start van een lange loopbaan in het onderwijs. De eerste vijfjaren geeft hij les in het Vrij Katholiek Net en wordt dan benoemd aan de Rijksmiddelbare Jongensschool van Boom, om later over te stappen naar het Koninklijk Atheneum, waar hij tot bij zijn op ruststelling in 1958 bleef onderwijzen.
 
De pensioenleeftijd was geen periode van rust. Zijn artistieke drang en zijn creativiteit dwongen hem het Boomse sociale leven te beinvloeden door teken- en schilderwerk, illustraties, ontwerpen van decors, het schrijven van toneelstukken, enz. 
Robert heeft gedurende zijn leven ook veel gereisd: Tirol, Italie, Spanje, Frankrijk waren zijn lievelingsreizen. Elke indruk legde hij vast in schetsboekjes om deze thuis in aquarellen uit te werken.

Nooit heeft Robert zijn diepgelovig mens-zijn onder stoelen of banken gestoken. Vele religieuze taferelen en werken getuigen hiervan (o.a. de kruisweg in de kerk van het H. Hart en de
ontwerpen voor de Maria-Ommegang) en bepaalde stillevens stralen een zekere mystiek uit. Zo kennen vele Bomenaars Robert Lombaerts hun leraar, hun medewerker, hun vriend aan wie ze
een dankbare herinnering bewaren.
 
De heer Guido Van Dijck[mfn]Geboren op zaterdag 29 april 1944, overleden op woensdag 2 januari 2019[/mfn], schepen van Cultuur, nam de gelegenheid te baat om de talrijk opgekomen schare sympathisanten als volgt toe te spreken:

Geachte Mevrouwen en Heren Schepenen, leden van de gemeenteraad en OCMW-Raad,
Geachte collega Schepen van de gemeente Hemiksem,
Geachte voorzitter, bureauleden en leden van de Cultuurraad,
Waarde mevrouw Robert Lombaerts – Van den Bril,
Dames en Heren,

Het is met bijzonder genoegen dat ik u deze avond in onze zaal “Robert Lombaerts ” mag verwelkomen voor de officiële opening van een huldetentoonstelling, gewijd aan de Boomse kunstenaar Robert Lombaerts.Deze eerste tentoonstelling van het gemeentelijk cultureel werkjaar 1998 is voor het gemeentebestuur een voor mij in het bijzonder een zeer belangrijke gebeurtenis. Precies 100 jaar
geleden, op 30 januari 1898, werd Robert Lombaerts geboren. Een verjaardag die wij, samen met mevrouw Lombaerts – Van den Bril, niet ongemerkt wilden laten voorbijgaan.

Dit is een hulde aan Robert Lombaerts, maar ik wil bij deze gelegenheid ook zijn echtgenote in de bloemetjes zetten.
Tenslotte heeft zij de herinnering aan Robert Lombaerts levend gehouden. Mevrouw Lombaerts werkte actief mee aan de retrospectieve tentoonstelling die wij in 1995 organiseerden, hier in ons gemeentehuis. Zij schonk de gemeente vervolgens meer dan 60 schilderijen[mfn]De schilderijen werden in 2019 door Jo de Groote gefotografeerd. De foto’s werden opgenomen in de inventaris van het archief Lombaerts dat bij Ten Boome berust. Je kan deze inventaris op onze website raadplegen[/mfn] en het schitterende resultaat van de huldetentoonstelling, die wij vandaag aan u voorstellen, is hoofdzakelijk te danken aan haar initiatief en haar inzet. Zij selecteerde zorgvuldig de tentoon te stellen schetsen, liet ze op eigen kosten inlijsten, werkte samen met de heer Luc Verlinden geruime tijd aan het samenstellen en vormgeven van de tentoonstelling en zorgde voor de begeleidende tekstjes.
 
Robert Lombaerts leeft dankzij zijn artistiek nalatenschap. Een nalatenschap die nog niet helemaal ontsloten werd. Wij kenden reeds de talrijke schilderijen die, tussen twee gasttentoonstellingen in, deze zaal sieren, maar de veelzijdigheid van het talent van Robert Lombaerts heeft nog vele voor het publiek onbekende facetten.
De met aquarelverf ingekleurde schetsen die hier voor de eerste maal worden tentoongesteld, zijn een ware revelatie. Meer dan een halve eeuw lang zijn deze kleine pareltjes verborgen gebleven; slechts intieme vrienden van de kunstenaar hebben ze mogen aanschouwen. Vandaag worden ze aan het publiek geopenbaard als een onderstreping van het ons reeds bekende talent van Robert Lombaerts.

Als Schepen voor Cultuur, maar tevens als Schepen voor Informatie en als Schepen voor Toerisme, wens ik mijn steentje bij te dragen aan de verdere bekendmaking van het werk van Robert Lombaerts. Volgend op deze tentoonstelling zal ik een voorstel uitwerken voor het publiceren van een brochure. Een brochure in de aard van de vorige, die werd genoemd “Kunst in het gemeentehuis, een culturele zoektocht”.  Alle Bomenaars zullen in de loop van dit jaar een Boom retro ontvangen. En hoe kan men het heden beter vergelijken met het verleden dan aan de hand van deze aquarellen en deze hedendaagse foto ’s?

Ondertussen nodig ik u, geachte aanwezigen, uit om mee te werken aan de promotie van deze tentoonstelling door familie, vrienden en kennissen aan te sporen om hier in de periode tot 15 februari een kijkje te komen nemen. Misschien wil u zelfs een exemplaar van de bijzonder mooie affiche, die in de hal beschikbaar ligt, meenemen en ophangen. 

Mevr. Lombaerts. Op elke vernissage in deze zaal is u aanwezig. U weet dat wij de exposanten altijd uitnodigen om de opening wat te activeren. Niet altijd een gemakkelijke opdracht, maar natuurljjk ging u daarop in. Daarom vraag ik jullie aandacht voor een muzikaal intermezzo door Gerd Lombaerts en Johan Uytterschaut. Vervolgens verleen ik graag het woord aan de heer Jan Walgrave, conservator van de Provinciale Musea van Antwerpen.
lk dank u.

 
Na het gesmaakte eerste muzikale intermezzo hield de heer Jan Walgrave, conservator van de Provinciale Musea te Antwerpen volgende lofrede:

Bij de viering van een honderdjarige neigt men het hoofd in eerbied…
Niet dat ouder worden op zich een verdienste is, maar een eeuw spreekt tot de verbeelding.
Honderd jaar zet aan tot nadenken en geeft aanleiding tot diverse reacties.
Bijvoorbeeld: negen jaar geleden ging ik August Gillé opzoeken in Bonheiden in voorbereiding van een expositie. Gillé was 97 jaar en maakte nog elke dag een kunstwerk. Terwijl ik met hem bezig
was, liep mijn zoon van 14 jaar een klein uur door het grote en luchtige, zonnige huis waarin alle deuren openstonden: in alle kamers stonden stapels schilderijen van zijn beginperiode tot
wat hij gisteren had gemaakt. Als hij terug bij ons kwam, vroeg Gillé hem wat hij had gedaan. Ik heb een wandeling gemaakt door bijna 100 jaar, zei hij. Ik denk dat veel oude mensen hun leven ook kunnen zien als een korte wandeling, want de tijd gaat enorm snel voorbij en lijkt steeds sneller te gaan als je in jaren verder opschuift.
lk denk ook aan professor Dr. Abraham Hammacher, eredirecteur van het Kröller-Müller  Museum in Otterlo (NL), die op 11 december van vorig jaar 100 is geworden. Hij bezit nog steeds een ongelooflijk klaar oordeel over het kunstgebeuren en reist nog naar Italie en New York zoals wij naar Antwerpen of Brussel gaan. Bewonderenswaardig!

Met Robert Lombaerts ligt het enigszins, maar niet helemaal anders. Hij vertoeft met al dat moois tegen de wand tastbaar in ons midden, en misschien hoort hij wat hier gezegd wordt. Hij is in 1985 overgestapt naar een andere vorm van leven en zou op deze wereld vandaag 100 geworden zijn. De huidige expositie is met die aanleiding op het getouw gezet en ze illustreert ten volle de ver reikende betekenis en de impact van deze kunstenaar.
De tentoonstelling getuigt van hoe het er hier uitzag zoals hij het bekeek en evalueerde. Tegenover de prachtige beelden waarmee de fotograaf diezelfde plekken heeft gezien en vastgelegd, is de tentoonstelling een hommage aan het observatievermogen, de eenvoud en de oprechtheid van de schilder.

Robert Lombaerts heeft zijn inspiratie blijven zoeken in de werkelijkheid rond zich, wars van alle modeverschijnselen, -ismen en abstracte theorieën, zoals enkele van zijn generatiegenoten, stille maar uitstekende artiesten: Armand Deweerdt, Jozef Vinck, een Marcel Stobbaerts, de reeds genoemde August Gillé. Ik noem de vergeten generatie, want ze maakten prachtige kunstwerken in een klassieke stijl in een tijd dat de kunstwereld alleen oog had voor de
surrealisten en abstracten. Het was hen nooit te min om de meest eenvoudige plaatsen op een schets of schilderij vast te leggen. Geen enkel artistiek genre en geen enkel onderwerp is op zich te beoordelen, het komt erop aan wat je ermee aanvangt.

Omdat Robert Lombaerts nooit wou exposeren en nooit een werk heeft verkocht – wel weggeschonken – belichaamt hij de meest authentieke, vrijgevochten versie van de kunstenaar.” kunst maken omdat je zonder dit te doen niet kan leven, wat de anderen er ook van denken. De onmacht om geen kunst te maken.
De onafwendbare confrontatie met zichzelf klein en simpel menselijk wezen. In zijn druk sociaal leven, zijn werk voor de verenigingen en clubs van Boom maakte hij toegepaste kunst: de vlaggen, decors, gelegenheidsgrafiek stonden in dienst van een ander doel dan de kunst zelf.

Maar als kunstenaar deed hij wat een echte kunstenaar moet doen: hij ging inspiratie oogsten in de natuur en sloot zich dan op in zijn kleine koninkrijk, zijn atelier, waar hij zich uitleefde in pure individuele expressie. Op zijn vele omzwervingen werd hij ontroerd door de glans van een verloren hoek groen, de verlatenheid van een oud huis, de nostalgie van een schip op een kanaal. Het oneindige van een horizon poogde hij te vatten op de eindigheid van een stuk
papier. Aan alles kon hij zijn emotie en zijn vermogen tot beelding kwijt: bomen langs de weg, bloemen in een tuin, een paar badkarren op het Noordzeestrand. Als hij thuis kwam, werden die eerste spontane indrukken verder uitgewerkt met behulp van wat hij gezien had, maar nog niet op papier stond en met een scherp visueel geheugen levendig werd gehouden.
 
De schets werd een aquarel, een olieverfschilderij dat hij niet steeds voor ogen had bij de eerste vastlegging van de indrukken, maar dat steeds tot de mogelijkheden bleef behoren. Dat weergeven in zijn eigen handschrift, zijn eigen artistieke poot behoorde tot de grote genoegens van zijn mooi kunstenaarsleven.

De waarde van Robert Lombaerts ligt in de authenticiteit en het koesteren van de eeuwige constanten in de vormgeving en daar komt men steeds naar terug, wees maar gerust, de experimentele avant-garde zal wel nieuwe varianten vinden, maar nooit een nieuwe orde. De wetten van de compositie zijn natuurwetten, waar niemand omheen kan, zoals de zwaartekracht en de wisseling van de seizoenen. Kunst heeft altijd een esthetische context, hoe
experimenteel die ook is, hoe sterk ze ook overhelt naar loutere overtuigingskracht.

Esthetiek dus, die altijd te maken heeft met de menselijke aard. Die aard streeft een evenwicht na, kijk maar naar de symmetrie in onze bouw, van alles één in het midden of twee aan weerszijden, onze neus tussen twee oren, zelfs twee helften hersenen. Een mens wordt alleen maar uit zijn evenwicht gebracht door zijn gevoelens, maar zijn hart zit dan ook niet in het midden. Evenwicht, dus, wil zeggen dat contrasten mekaar oproepen. Wie licht zegt, heeft het ook over
donker en ongewild zorgt hij voor een balans. Tegenover ieder begrip staat een tegenbegrip dat steeds wijst op tweedeligheid, op symmetrie dus. Maar zoveel penseelstreken liggen tussen
licht en donker, tussen groen en blauw, noord-noord-west of noord-west-west  “La vérité est dans les nuances” zegt mijn oude moeder altijd de waarheid ligt zo vaak tussenin en kunst kan alleen maar waar zijn, anders is ze niet. Deze subtiliteiten van het tussenin doorgronden  in kleur en compositie, ze aanwenden en naar je hand zetten, dat zijn de knepen van het vak, dat is wat een eenvoudig landschap aan Robert Lombaerts zelf zoveel vreugde verschafte en
wat het ook geloofwaardig maakt en dat is nooit mogelijk zonder vertrouwen. Kunst die geen vorm van vertrouwen schenkt, bestaat niet.

Naast dit kunstenaarschap heeft Robert Lombaerts ons nog wat anders meegegeven: een schat aan iconografische documenten over Boom en omstreken. Dank zij zijn opmerkingsgave en zijn liefde voor de natuurgetrouwheid weten we precies hoe zovele plaatsen in de omgeving er vroeger hebben uitgezien. Het moet voor de fotograaf en zijn begeleiders een boeiende opgave geweest zijn die landschappen te situeren en het uitzicht aan het einde van deze eeuw te confronteren. Sommige ingrepen van de mens op zijn verleden omgeving lijken onthutsend, wars van alle respect, zelfdestructief en beeldenstormelijk. ls dat zo?

Veranderingen dringen zich op door de aangroei van de bevolking en het verkeer, een gezondmaking van de woonplaatsen, een gewijzigde mentaliteit. We kunnen niet alle monumenten en landschappen voor onze culturele duiding en identiteit bewaren. Maar in die structurele ingrepen in het leefmilieu moet het welzijn en het goedgevoelen van de mens centraal staan. Ik ben ervan overtuigd dat Robert Lombaerts daarmee zou instemmen. Ik denk bovendien dat dit een geschikt ogenblik is om u van harte te danken voor uw aandacht.

 
Een tweede intermezzo luidde de toespraak van de heer Leo De Saeger, dienstdoend burgemeester, in:
 
Geachte Mevrouwen en Heren Schepenen,
Geachte mevrouwen en heren Gemeenteraadsleden en OCMW-Raadsleden, 
Geachte leden van de Cultuurraad,
Mr. de Vrederechter,
Waarde mevrouw Robert Lombaerts – Van den Bril,
Geachte genodigden,

Onze burgemeester, de heer Patrick Marnef kan wegens verblijf in het buitenland niet aanwezig zijn op deze belangrijke vernissage. Hij laat zich met oprechte spijt verontschuldigen en heeft mij verzocht om namens hem hier de honneurs waar te nemen. Wat ik met veel
genoegen zal doen.  

Zoals door de Schepen voor Cultuur in zijn welkomstwoord reeds gezegd, is deze tentoonstelling voor het gemeentebestuur een belangrijke gebeurtenis. Robert Lombaerts is voor ons altijd een belangrijke figuur geweest in het culturele leven van onze gemeente. Wij hebben gemeend dit in eerste instantie te moeten honoreren door, ter gelegenheid van de in gebruikneming van ons nieuw gemeentehuis in 1993, de zaal waarin wij ons nu bevinden naar hem te noemen. Tussen de gasttentoonstellingen in hangt hier een belangrijke selectie van schilderijen van Robert Lombaerts die ons door zijn echtgenote welwillend zijn geschonken. Wij zijn
er fier op dat deze werken zich in ons gemeentelijk kunstpatrimonium bevinden en wij koesteren ze. Ter gelegenheid van menige ontvangst en plechtigheid in deze zaal heb ik deze werken naar waarde leren schatten en heb er de aandacht van menig bezoeker op gevestigd. Ik dacht van Robert Lombaerts het beste en belangrijkste gezien te hebben.

De tentoonstelling, die wij hier vanavond aan u voorstellen, heeft mij echter verrast. De eenvoud en de charme van deze kleine aquarelschetsen in hun prachtig accentuerende omkadering, is een streling voor het oog. Robert Lombaerts wist met enkele potloodschetsen, die later op geheugen werden ingekleurd,
de sfeer van talrijke hoekjes van onze gemeente te vatten.
Deze tentoonstelling kan op meer dan één manier bekeken worden. Er is een louter artistieke, maar er is ook het iconografische en historische aspect. Als Schepen voor Openbare Werken –
en mijn college van Ruimtelijke Ordening en Stedenbouw zal mij hierin wellicht bijtreden – ben ik vooral geboeid door de illustratie van de wijzigingen die onze gemeente in ruim een halve eeuw heeft ondergaan. Deze wijzigingen zijn talrijk en ingrijpend. Vele mooie plekjes zijn verdwenen onder het geweld van de kleibaggers, enerzijds de rijkdom van onze gemeente, maar anderzijds de oorzaak van het maanlandschap dat het niet zo fraaie uithangbord van onze gemeente was. Andere weerstonden niet of nauwelijks de tand des tijds en de vooruitgang. Gelukkig heeft Robert Lombaerts met vaardige hand en scherpe blik dit verleden voor ons bewaard en kunnen wij vandaag, dank zij de mooie foto ’s van de heren Luc Verlinden en René Van Linden, de vergelijking maken.

We kunnen met enige romantiek treuren om een vergaan of sterk gewijzigd landschap dat ons via de schetsen en schilderijen van Robert Lombaerts bijna idyllisch overkomt. Maar we mogen ons hierin niet vergissen: de levensomstandigheden van toen waren, zoals overal, hard en soms onmenselijk, de meeste woningen hadden weinig of geen comfort, de straten waren of stoffige aardewegen of nauwelijks te betreden slijkpoelen. Wij hebben onze leefomgeving in
de loop van de jaren steeds gewijzigd om ze te verbeteren, daar waar het mogelijk was.

Ondertussen eiste ook de vooruitgang zijn tol: in de jaren van het ontstaan van deze schetsen reed er nauwelijks een auto door de straten van onze gemeente. Nu vormt deze drang naar zo groot mogelijke mobiliteit een van onze voornaamste hoofdbrekers, die wij trachten op te lossen met mobiliteits- en verkeersplannen, zware investeringen in wegenaanleg en verkeersveiligheid. Dit grondig ingrijpen op onze omgeving, om aan de gewijzigde behoeften te
kunnen voldoen, heeft het aanschijn van onze gemeente grondig gewijzigd.

Dit maakt van deze tentoonstelling niet enkel een artistiek feest maar ook een stedenbouwkundig retrospectieve die onze inwoners allicht niet onberoerd zal laten.

Ik dank mevrouw Robert Lombaerts – Van Den Bril namens het gemeentebestuur en alle Bomenaars voor dit schitterende initiatief en ik dank tevens al diegenen die hun actieve medewerking aan de realisatie van deze tentoonstelling hebben verleend. Zij is een waardige hulde aan de veelzijdige en getalenteerde Boomse kunstenaar Robert Lombaerts die vandaag, honderd jaar geleden, het levenslicht zag. 

En hiermee heb ik de eer om deze huldetentoonstelling officieel voor geopend te verklaren. Echter niet zonder eerst de bloemetjes, die onze cultuurschepen daarstraks figuurlijk aan mevrouw Lombaerts aanreikte, nu ook werkeljjk aan haar te overhandigen met ons aller dank.

Een gesmaakte en fijne receptie besloot deze wel gelukte avond.
 
Het archief Lombaerts werd geschonken ana de Geschiedkundige Studiegroep Ten Boome vzw die een complete inventaris  opmaakte.
Je kan de inventaris op onze website raadplegen.
 
Categorieën
Algemene geschiedenis Boom Maria-ommegang

Maria-Ommegang Boom

 

Terug naar overzicht jaarboek 1997-1998
(Foto: postkaartenarchief gemeente Boom)

door  Marcel Vereycken, secretaris Ten Boome

Woensdag 15 augustus 1923, feest van Onze-Lieve-Vrouw ten hemel opgenomen. Deze maal geen gewone moederkensdag!

Volgens EH. onderpastoor De Wachter is het definitief aftellen begonnen. Gans Boom maakt zich op. Zondag e.k. 19 augustus immers trekt een luisterrijke Maria-ommegang voor de eerste maal door de versierde Boomse straten.

Dit jaar, 1998, herinnert ons aan het 75ste verjaringsfeest van deze heuglijke gebeurtenis. Wij brengen graag hulde aan de pioniers van het eerste uur en evenzo aan hun opvolgers. Onze oprechte dank ook aan de duizenden figuranten die in de loop der jaren gestalte hebben gegeven aan deze Mariale happening die wij nog even in herinnering willen brengen.

Misschien met het risico van onvolledigheid en een zekere subjectiviteit, maar wij zijn van oordeel dat in dit terugblikken een weinig plaats mag voorbehouden blijven voor een beetje nostalgie. Hierdoor worden wellicht anekdotes losgeweekt van bevoorrechte getuigen en acteurs die dan kunnen bijdragen om nog meer en mooier over Boom en de Maria-ommegang te schrijven.

In het voorwoord van het programmaboekje van de Maria-ommegang vinden wij een korte geschiedenis van het ontstaan van de Maria devotie te Boom die zou uitmonden in de Maria-

VOORWOORD
Reeds omstreeks het jaar 650 werd het geloof in onze gewesten verkondigd, zowel door de H.Eligius als door de H. Amandus (641) en door de H. Lambertus (670) en door de H. Willibrordus (760).

De invallen van de Noormannen in de negende eeuw vernietigden alle wat tot dan toe was tot stand gekomen. In de XII de eeuw kwam de H. Norbertus met ordebroeders vanuit het klooster te Antwerpen om aan de bekering van onze streek te ijveren.

De afgodenbeelden, die toen hier vereerd werden, kregen meestal hun plaats aan bomen. De zendelingen zorgden ervoor die beelden weg te nemen en zo mogelijk te verbrijzelen, om ze te vervangen door een Kruisbeeld of een Maria-beeld. Zodra de omstandigheden het toelieten bouwden de gelovigen een kapel en plaatsten het beeld op het altaar. Deze kapellen, later uitgebouwd, dienden dan als eerste parochiekerken.

De beroerde geschiedenis van de parochie, geregeld door oorlog geteisterd, bracht het mee dat alle oude oorkonden verloren gingen. Van een stichting in de oude tijden ontbreken daarom de geschreven bewijzen, maar toch staat het vast dat de Norbertijnen in 1146 te Boom het geloof verkondigden.

De oudste teksten in de onderscheiden archieven spreken altijd van 0.L.Vrouw-ten-Boome, en tot in de XVII de eeuw schrijven de pastoors der parochie altijd onder hun naam : “O. L. Vrouw van Naamloose Boome”.

In 1442 geldt Boom als parochie van eerste klas, titel die nog niet vermeld wordt in de stichtingsakte van de kerk te Reet in 1308. Volgens de overlevering werd hier een stenen Mariabeeldje vereerd, dat bij de oorlogsvoering in de XVI de eeuw, samen met de kerk, vernield geraakte. Volgens een verslag van de gemeentoverheid in 1593 was geheel het dorp, kerk en toren inbegrepen, 17 of 18 jaren vroeger afgebroken of vernield.

De bouwstoffen waren op punten over de Rupel gevoerd om het fort rondom het sas van Klein-Willebroek op te bouwen. Het was de tijd van de zo beruchte Karwaten, de baldadige huurtroepen, die
hier alles vernielden.

Pastoor Andreas Struelens, van Brussel, was in 1610 als deservitor voor Boom en Reet aangesteld. In 1613 herbouwde hij gedeeltelijk de kerk en in 1622 was het werk voltooid. Daarop volgden onmiddellijk “ongehoorde en afschouwelijke baldadigheden”, zoals de landdeken by het kerkvisiet van 13 October 1622 schrijft.

Een jaar later was de geleden schade weer hersteld. In 1616 gaf de pastoor opdracht aan Peter Weleman[mfn]Uit een studie een dhr. François van der Jeught blijkt dat de echte naam van de schilder Peeter Cuelemans was. Naar aanleiding van deze studie liet Ten Boome een nota aanbrengen onder het schilderij dat zich nog steeds in de OLV.-Vrouw en Sint-Rochus kerk bevindt. In het jaarboek 2013 werd over deze studie een uitgebreid artikel gepubliceerd. om een schilderij te maken van O.L.Vrouw ten Boom, dat op heden in de dekenale kerk bewaard blijft.[/mfn]. De pastoor wordt er knielend voor de H.Maagd op uitgebeeld.

In 1631 vinden wij de eerste geschreven vermelding van het miraculeus beeld van Maria, dat volgens de overlevering in de Rupel aanspoelde. De verering is nochtans veel ouder. Het schilderstuk van Antoon Struelens, dat in 1616 werd vervaardigd, bewijst immers dat, na de verwoestingen in 1593 vermeld, de devotie tot Maria weer opbloeide. Het kleine beeld werd op de eerste Zondag van iedere maand in processie rondgedragen.

Wij weten met zekerheid dat reeds zeer vroeg talrijke pelgrims van heinde en verre toestroomden voor de begankenis van half-Oogst. Zij kwamen met hun gespan, lieten de wagens op de Antwerpse baan, om met de paarden de omgang te maken. Wanneer in 1763 de baan naar Antwerpen en ook de voornaamste straten alhier gekasseid werden, steeg het aantal bezoekers nog in grote mate.

Wanneer de ellende van de Frans Omwenteling los kwam en de algemene onveiligheid de mensen thuishield, viel de toeloop stil om niet meer te hernemen. Plaatselijk bleef de godsvrucht tot Maria
onverminderd voortleven, want Boom vergeet zijn Beschermster niet.

Uit dankbaarheid voor verkregen weldaden werd in 1923 de MARIA-OMMEGANG ingericht. Het enige doel van deze machtige krachtinspanning is Maria te eren en te danken, ze te bewonderen en ze te doen navolgen in de heerlijke deugden waarvan Zij zo verheven voorbeelden heeft gegeven. Onze beroerde wereld heeft meer dan ooit Maria’s voorspraak nodig. Laten wij vroom het onze bijdragen om de machtige en zo meewarige Hemelmoeder statig te huldigen.

Hoe was de Maria-ommegang opgebouwd? Wij overlopen even de praalstoet  die Maria’s leven uitbeeldt zoals hij wordt beschreven in het programmaboekje.

INLEIDING

MARIA VOORSPELD

  1. Het Aards Paradijs

    De  engel Uriël spreekt de straf uit aan Adam en Eva opgelegd,  doch belooft tevens de verlossing.  De duivel zal het menselijk geslacht wel kunnen bestrijden en zelfs schade toebrengen , maar de eindoverwinning  zal worden behaald door “het zaad der vrouw”, de Zoon der Onbevlekte Moedermaagd, Jezus Christus.
Het Aards Paradijs

2) Maria werd ook voorspeld door de profeten

De voornaamste onder hen zijn: Mozes, David, Isaïas, Elias, Jeremias en Johannes de Doper

De profeten

MARIA VOORAFGEBEELD

Maria werd voorafgebeeld door HH. Vrouwen uit het Oude Testament, die uitblinken door deugden welke wij in de hoogste graad in Maria weervinden. Zij worden vergezeld door maagdekens die de zinnebeelden van deze deugden dragen.

Genadebeeld van Onze-Lieve-Vrouw ten Boom

  1. Rebecca met gezellinnen

Terwijl Rebecca op weg is naar de bron wordt  zij door de dienaar van Abraham herkend als de maagd die God heeft uitverkoren om de vrouw te worden van Isaac, de zoon van Abraham. Zij is de voorafbeelding van Maria in haar gehoorzaamheid en zuiverheid. 
Zinnebeelden: zonnebloem en lelie

2) Ruth en de jonge David

Zij is de heldin die om haar uitzonderlijke deugd in het volk Gods wordt opgenomen en onder de  vrome vrouwen uit Israëls geschiedenis een eervolle plaats bekleedt. Zij verwierf  zelfs de eer onder hare nakomelingen de grote koning David te tellen en aldus de stammoeder te worden van de Zaligmaker. Zij is de voorafbeelding van Maria in naarstigheid en getrouwheid.
Zinnebeelden: bierkorf en klimop

3) Judith, de bevrijdster van het Joodse volk

Zij is een rijke en schone,  maar zeer deugdzame jonge weduwe,  die door list er in lukt binnen te dringen  in het kamp van de vijand; ze doodt hun aanvoerder Holofernes en weet aldus haar volk van de  ondergang te redden. Op Maria worden dezelfde woorden toegepast waarmede de hogepriester van  Jeruzalem Judith begroette: “Gij zijt de glorie van Jeruzalem, de vreugde van Israël, de eer van ons volk!” Omdat gij de kuisheid bemint hebt, daarom heeft de Heer U de kracht gegeven en daarom zijt Gij gezegend in eeuwigheid.”
Zinnebeelden: eikenblad en laurier

4) Esther, de voorspreekster van het Joodse volk

Zij is de Joodse echtgenote  van Assuerus, koning van Perzië. Wanneer de koning op aanstichten van zijn grootvizier een decreet heeft uitgevaardigd om het Joodse volk uit te roeien, weet Esther door haar goedheid en macht het onheil van haar volk af te wenden. In Esther ziet het Kristen volk dan ook een voorafbeelding van Maria , wanneer het haar aanroept als: “Morgenster, Machtige Maagd, hulp der  christenen.
Zinnebeelden: adelaar, leeuw en stier

Trommelaars en hoornblazers

MARIA BESCHREVEN

1) Het Hooglied

In dit heerlijk Bijbels gedicht vinden we een beschrijving  van de bruid in gans haar schoonheid en pracht, o.a. met deze woorden: “Wie is het die daar neerblikt als de dageraad, schoon als de maan, zuiver als de zon!” Deze verzen worden door de kerkelijke liturgie toegepast op de H. Maagd Maria.

Het Hooglied

2) De Evangelisten

Het leven van Maria leren we hoofdzakelijk kennen door datgene wat de Evangelisten omtrent Haar vermelden. Hier volgens Mattheüs, Marcus, Lucas en Joannes, met hun symbolen: leeuw, stier, engel en arend. 

MARIA’S LEVEN

DE BLIJDSCHAPPEN VAN MARIA

  1. De opdracht van Maria

Reeds als kind wordt Maria aan God toegewijd. Haar ouders , Joachim en Anna,  leiden haar tot bij de hogepriester.  Deze is omringd door een groep tempelmaagden die zich eveneens aan de dienst van God hebben gewijd.

Maria met haar ouders, Joachim en Anna
Hogepriesters en tempelmaagden

2) De engel Gabriël boodschapt Maria

Een engel openbaart aan Maria het groot geheim dat zij uitverkoren werd om de moeder van Gods Zoon te worden.

3) Maria bezoekt haar nicht Elisabeth

De mededeling  van de engel dat ook haar nicht  een zoon zou ter wereld  brengen was voor Maria een aansporing om Elisabeth en haar man  Zacharias te gaan bezoeken.

4) Engelenkoor

Een koor van engelen verkondigt luid dat de Messias, de Verlosser van de wereld, zal geboren worden.

Het triomfkoor

5) Jezus’ geboorte

In de stilte van de nacht is Gods Zoon geboren uit de Maagd Maria. Het grote werk der verlossing is begonnen.

Jezus’ geboorte

6) Het volk van Bethlehem

Die eenvoudige herders zijn de eersten die de blijde boodschap vernemen dat de Messias geboren is. Onmiddellijk begeven zij zich  op weg om het Goddelijk kind te aanbidden.

7) De  aanbidding der wijzen

Ook aan de heidenen werd de komst van de Verlosser geopenbaard. Drie wijzen uit het oosten hebben een wonderbare ster gezien en begeven zich op weg om de nieuwgeboren koning der Joden te aanbidden. Ze zijn vergezeld van dienaars en een groep Bedouïenen.

De drie wijzen met hun gevolg

8) De opdracht van Jezus in de tempel

Op de veertigste dag ging Maria met haar kind en Jozef naar Jeruzalem  om het zuiveringsoffer op te dragen; zij offert twee jonge  duiven, het offer der armen. De profetes Anna erkent het Goddelijk kind en de oude Simeon bezingt Gods lof omdat hij het geluk kent de Zoon van de Allerhoogste te mogen aanschouwen.   Koorknapen en tempelmaagden begeleiden deze groep.

Jozef, Maria en hun zoon op weg om het zuiveringsoffer te brengen
De profetes Anna en de oude Simeon

9) De vlucht naar Egypte

Door de wijzen ingelicht, wordt Herodes beangstigd  om zijn kroon en beveelt  al de kleine kinderen te doden. De H. Familie vlucht naar Egypte, waar zij blijft tot Herodes is gestorven.

10) De H. Familie te Nazareth

De H. Familie vestigt zich terug te Nazareth. In alle verborgenheid zou Jezus hier opgroeien  tot Hij zijn openbaar leven begint.

11) Jezus en Sint-Janneke

Volgens de legende zouden Jezus en Sint-Janneke elkaar regelmatig opgezocht hebben om samen te spelen.  Hier zien wij hen vergezeld met enkele speelgenootjes.

12) Jezus tussen de leraars

Na drie dagen zoeken, vinden Maria en Jozef de twaalfjarige Jezus terug in de tempel, waar Hij de schriftgeleerden verbaast door zijn wijze woorden.

Jezus tussen de leraars

DE DROEFHEDEN VAN MARIA

1) Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten 

Gevolgd van een groep knapen die de lijdenswerktuigen dragen

2) Jezus wordt veroordeeld

Een groep Joden, opgeruid door de hogepriesters Annas en Caïphas, eisen van Pilatus dat hij hun Jezus zou overleveren om Hem te kruisigen. Te laat begrijpt Judas de laagheid van zijn verraad en vlucht weg in wanhoop.

Een groep Joden

3) Ontmoeting langs de lijdensweg

Ondanks de hulp van  Simon van Cyrene valt Jezus nog herhaaldelijk onder zijn kruis.  In die toestand van volledige uitputting ontmoet Hij zijn moeder. Veronica dringt door de soldaten heen en droogt Jezus’ aanschijn af. Slechts enkele vrouwen volgen Jezus op zijn lijdensweg.

De lijdensweg

4) De kruisafdoening

Jezus’ dode lichaam rust nu op de schoot van Zijn moeder. Jozef van Arimathea  en Nicodemus, twee gezaghebbende leden van de hoge raad,  die in stilte Jezus’ leer aankleefden, hielpen mede aan Zijn begrafenis. Ook St.-Jan en enkele vrouwen hebben Jezus niet verlaten.

5)  Lijdenskoor

Enkele lijdenszangen uit de liturgie  vertolken de dankbaarheid van het volk om het grootse werk van de Verlossing, waarin Maria zulk een voorname rol vervult.

DE GLORIES VAN MARIA

1)  Koningin der engelen

Gevolgd van engelen

2) Koningin van de drie Aartsvaders

Gevolgd van de drie Aartsvaders Abraham, Isaac en Jacob 

3)  Koningin van de drie profeten

Gevolgd van de  twee voornaamste profeten Isaïas en Jeremias

4) Koningin der apostelen

Gevolgd van de twaalf apostelen

5) Koningin der martelaren, der belijders en der maagden

Op de wagen ligt het lichaam van de H. Stefanus, die door steniging de marteldood stierf,  het is de eerste martelaar. Achter de wagen volgen:  de martelaren HH. Laurentius, Tarcitius, Barbara en Catharina.  De belijders HH. Rochus medepatroon van de parochie, Isidorus en Franciscus Xaverius. De maagden HH. Lutgardis, Agnes, Theresia van het Kindje Jezus, en maagden.

Koningin der martelaren, apostelen en belijders

6)  Koningin der heiligen

Gevolgd van de HH. Ludovicus, koning, Elizabeth van Hongarije, Ursula en gezelinnen, Aloïsius, patroon der jeugd en Carolus Borromeüs, kardinaal.

7)  Koningin zonder vlek ontvangen

Onze-Lieve-Vrouw de Onbevlekte Ontvangenis, zoals Zij verscheen te Lourdes aan de kleine Bernadette. Zij is vergezeld van enkele vriendinnetjes.

8)  Koningin van de Rozenkrans

Groep maagdekens die de 15 mysteriën van de rozenkrans dragen, samen met de vruchten van elk mysterie.

9)  Koningin van de vrede

Gevolgd van het vredeskoor dat luid de grote waarheid verkondigt. De vrede zal slechts heersen als de mensen terug bidden,  bijzonder  tot Maria, en wanneer ze weer luisteren naar de stem van de paus: “Geen vrede zonder waarheid, rechtvaardigheid en liefde”.

Spreekkoor van de vrede

10)  Maria wordt gekroond

De engelen bazuinen over de werled de grote waarheid dat in Maria het eerste de erfzonde volledig werd overwonnen en dat Zij met lichaam en ziel  verheerlijkt is in de Hemel.

Boom kroont zijn moeder